Buscar

Facemos Historia

Unha viaxe sonora a través do tempo

#01.17. Nin allea nin neutral. A Primeira Guerra Mundial e Galiza

36-U-Boot-Kriegskarte_von_Europa_(1916)

Entre 1914 e 1918 tivo lugar un conflito que mudou o mundo: A Grande Guerra, con maiúsculas, unha guerra cunha intensidade como non existira outra antes; unha guerra total, co resultado de 13 millóns de mortos. A Primeira Guerra Mundial foi unha guerra iniciada polas potencias europeas e desenvolvida fundamentalmente en solo europeo. Foi a entrada en 1917 dos EE.UU. o que lle aportou o carácter extraeuropeo ao conflito, aínda que estes viñesen loitar a Europa. Mais o que verdadeiramente lle outorgou á contenda o carácter mundial é que os principais estados enfrontados eran posuidores de grandes imperios transoceánicos.
Seguir lendo “#01.17. Nin allea nin neutral. A Primeira Guerra Mundial e Galiza”

#01.16. Quen foi Sofia Casanova? A historia e a muller, entre a desmemoria e o esquecemento

Lo_eterno._Sofía_Casanova._Madrid,_1917._1ª_edición._Imprenta_Prensa_Popular._Director_Jose_de_Urquia

Sofía Casanova narrou de primeira man a I Guerra Mundial aos lectores do diario ABC. Foi a primeira muller contratada coma correspondente fixa, e desenvolveu o seu labor para este xornal madrileño entre 1915 e 1944. En Polonia, en Bielorrusia e en Moscova vivirá algúns dos acontecementos que marcan o século XX: a xa citada Grande Guerra, a Revolución Rusa e o inicio da Segunda Guerra Mundial. Poderiamos salientar o seu papel coma muller precursora nun mundo, o do xornalismo, até ese momento practicamente monopolizado polos varóns, mais entendemos que, sería, de xustiza, lembrala coma un modelo de xornalista comprometida: transmite unha visión unha visión propia, nada pregada nin compracente co poder, e que non se sente allea ni mera espectadora do mundo que lle tocou vivir e narrar. Con todo, Sofía continúa a ser unha grande esquecida, non reivindicada por ninguén.

Seguir lendo “#01.16. Quen foi Sofia Casanova? A historia e a muller, entre a desmemoria e o esquecemento”

#01.15. O suicidio de Europa. 1914. O inicio da Grande Guerra

 

Archduke_Franz_with_his_wife

O 28 de xuño de 1914 eran asasinados en Saraievo o arquiduque Francisco Fernando, herdeiro da coroa austrohúngara e a súa dona Sofía Chotek. Dise que as últimas palabras de Francisco Fernando foron: “Non pasa nada, non pasa nada”. Mais os acontecementos que se sucederon despois parece que non lle deron a razón, até o punto de que foi se ser cualificado coma “o asasinato que mudou a historia”, ou máis concretamente coma “o asasinato que iniciou a Primeira Guerra Mundial”. Mais foi este atentado o causante da Grande Guerra?
Seguir lendo “#01.15. O suicidio de Europa. 1914. O inicio da Grande Guerra”

#01.14. Vaia lío! Os amigos dos meus amigos son os meus amigos. A Paz Armada

Bosnian_Crisis_1908.jpg

Entre 1870 e 1914 o mundo vive un período coñecido coma Paz Armada. Unha etapa delimitada por dúas guerras, a franco-prusiana de 1870 e a Grande Guerra, a I Guerra Mundial, que comeza en 1914. Malia o que indica o nome, non foi un período sen conflitos bélicos, que con diferente intensidade, terán lugar a longo das catro décadas. Con todo, as grandes potencias europeas evitarán enfrontamentos directos, ao tempo que tentarán aumentar as súas zonas de influencia, xa co control directo co expansión dos seus imperios colonias, xa a través dun dominio indirecto. E todo dentro dun período de constante rearme dos principais países.
Seguir lendo “#01.14. Vaia lío! Os amigos dos meus amigos son os meus amigos. A Paz Armada”

#01.13.Non eramos negros. Consecuencias do Imperialismo colonial

G._Bruno_-_Le_Tour_de_la_France_par_deux_enfants_p188

O mundo mudou no s. XIX. Asistimos a unha verdadeira revolución en todos os eidos: demográfica, agrícola, industrial, política, de transportes, etc. Nada volverá ser o mesmo. E o planeta vai ser repartido, colonizado, entre as principais potencias mundiais, na súa práctica totalidade europeas. África e Asia, coas súas singularidades, van vivir/sufrir esta transformación radical, coa particularidade de vir imposta desde o exterior. Convértense en sociedades e economías dependentes, minusvaloradas no cultural até o punto de se cuestionar a propia identidade. A civilización do mundo foi a imposición da cultura europea, onde os intereses económicos primaron sobre calquera outro. Non eramos negros, eramos só persoas, conta Shirley Campbell Bar. As consecuencias do Imperalismo colonial foron múltiples e chegan até os nosos días. Collamos un mapamundi e acheguémonos aos desequilibrios Norte-Sur, ao Terceiro Mundo.
Seguir lendo “#01.13.Non eramos negros. Consecuencias do Imperialismo colonial”

#01.12. Tortas e a tortas. A repartición do mundo no s. XIX

IMGCDB82_-_Caricatura_sobre_conferencia_de_Berlín,_1885Entre fins do 1884 e principios de 1885 os principais países europeos máis os EE.UU. reuníronse en Berlín. O obxectivo, nas palabras do organizador, Otto Von Bismark, chanceler de Alemaña, era promover a civilización dos africanos, abrindo o interior do continente ao comercio. Mais o que alí aconteceu foi a repartición dun continente, África, entre as principais potencias europeas. Para Asia non houbo unha conferencia xeral, mais a división e repartición entre os países europeos tamén tivo lugar.

Gran Bretaña e Francia aparecen a final do s. XIX como os imperios coloniais máis extensos. Alemaña, principal potencia no continente europeo, chega tarde mais se sitúa no panorama colonial, con territorios en África e Asia. A novidade é a irrupción de potencias extraeuropeas, que a partir deste momento van xogar un papel fundamental na política internacional: Estados Unidos e Xapón.

Acompáñanos até o Berlín de 1885:

  • Oe ou descarga o audio do episodio en spreaker:
  • Oe ou descarga o audio do episodio en ivoox.
  • Oe ou descarga o audio do episodio en iTunes.
  • Descarga directa do mp3

Ademais destas plataformas de podcast, quen o así o preferiren, poder ouvir este episodio a través de youtube.

https://www.youtube.com/watch?v=4WOo2Y0fie8

 

CRÉDITOS do episodio:
Música da sintonía: http://audionautix.com/ (The voyage, PennyWhistle, TriumphantReturn).
As músicas de Facemoshistoria:
Johannes Brahms. Sinfonía nº 4 en E menor, op. 98:
https://musopen.org/music/1566/johannes-brahms/symphony-no-4-in-e-minor-op-98/

 

CRÉDITOS DA IMAXE DO ARTIGO: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b7/IMGCDB82_-_Caricatura_sobre_conferencia_de_Berl%C3%ADn,_1885.jpg

 

 

#01.11. Dr. Livingstone, supoño? A expansión colonial británica en África

henry_morton_stanley_meeting_david_livingstone_at_ujiji_in_wellcome_v0006855

No ano en que na vila da Coruña se lle daba o nome do militar e mariño vigués Casto Méndez Núñez aos xardíns situados no ensanche da vila, co que xa comezaban a lle gañar terreo ao mar, un xornalista galés, nacionalizado estadounidense, Henry Morton Stanley, adentrábase no interior de África na busca do Dr. David Livingstone, un famoso explorador británico do que non se sabía nada desde había máis de 4 anos. O desexado encontro aconteceu en novembro de 1871, e o seu relato coñecémolo a través do artigo publicado por Stanley no New York Herald, que foi quen o enviou até África, así como dos diarios de Livingstone.

A partir da personalidade polifacética do Dr. David Livingstone, escocés de nacemento, exemplo de home feito a si mesmo, que gozou de grande fama durante a súa vida e converteuse en heroe do Imperio Británico despois da súa morte, reflexionamos sobre a expansión e colonización británica no continente africano na segunda metade do s. XIX. Grandes exploracións, avances médicos, fervor relixioso e posicionamentos éticos: David Livingstone é un bo exemplo de todos eles, mais a súa vida e a súa acción non se podería entender sen reflexionar sobre os intereses políticos e económicos que levaron a Gran Bretaña a se converter no imperio colonial máis extenso neste período. Seguir lendo “#01.11. Dr. Livingstone, supoño? A expansión colonial británica en África”

#01.09. Por que? Por que? As causas da expansión imperialista no s. XI

1024px-imperial_federation2c_map_of_the_world_showing_the_extent_of_the_british_empire_in_1886_28levelled29

No último terzo do s. XIX as principais potencias europeas van consolidar un proceso de expansión territorial que os leva á creación de grandes imperios coloniais. O mundo, directa ou indirectamente, fica baixo o control de Gran Bretaña, Francia, Holanda, Portugal ou Alemaña, aos que se unen por primeira vez as potencias emerxentes de Estados Unidos ou Xapón, que van xogar un papel tan destacado nas seguintes décadas.
No noveno episodio preguntámonos sobre as causas desta expansión territorial e por que aconteceu nesta fin de século XIX. Presentaremos os variados factores económicos, demográficos, políticos e ideolóxicos que os/as historiadoras sitúan detrás deste proceso que muda as relacións a escala mundial, e das que aínda vivimos as súas consecuencias. Como ben expuxo Lenin no seu libro publicado en 1917 “O imperialismo, fase superior do capitalismo”, a historiografía destaca os factores económicos coma os principais para a explicación deste expansión e consolidación de imperios coloniais no s. XIX. Seguir lendo “#01.09. Por que? Por que? As causas da expansión imperialista no s. XI”

#01.06. A chegada dos Borbóns á península: absolutismo e centralización

fotografia-de-jose-antonio

A morte sen descendencia de Carlos II en novembro de 1700, supuxo a fin da rama española dos Austria, desencadeando un conflito armado a escala europea (e mesmo mundial) para determinar a súa sucesión á Coroa. Estamos a falar da Guerra de Sucesión, que se estendeu entre 1701  a 1714, cando as tropas borbónicas tomaron Barcelona o día 11 de setembro (aínda que nos manuais ou nalgunhas páxinas atopedes a fin da contenda no ano 1713, cando se asina polas potencias enfrontadas o Tratado de Utrecht). Na lembranza desta data ten lugar todos os anos a Diada (tamén chamda Diada de l’Onze de Setembre ou Diada Nacional de Catalunya), a festa oficial, nacional, de Cataluña. Un festa que nos últimos anos tomou unha especial repercusión ao ser aproveitada polo movemento independentista catalán para visibilizar o peso social das súas reclamacións por unha independencia de Cataluña do resto de España. Seguir lendo “#01.06. A chegada dos Borbóns á península: absolutismo e centralización”

Crea un sitio web ou un blogue de balde en WordPress.com.

Up ↑